Natuur in eigen dorp: Het liefdesleven van de watersnuffel

De watersnuffel (enallagma cyathigerum) behoort tot de familie van de waterjuffers (coenagrionidae). Die komen algemeen voor in stilstaande watertypen met veel open water. Daar hebben we er in Maarn en Maarsbergen gelukkig behoorlijk veel van.

Maak bijvoorbeeld maar eens een wandeling over het golfterrein bij Anderstein waar veel poelen te vinden zijn. De naam ontlenen ze aan hun gedrag: ze bewegen zich voortdurend in rechte lijnen vlak boven de waterspiegel op zoek naar prooi en partner. Ze leven van kleine insecten. Ze komen massaal voor bij verzuurde vennen. Dat is misschien leuk om naar te kijken maar ook een teken van slechte waterkwaliteit. Het wordt zelfs gezien als een indicator voor verzuring. De larven van de watersnuffel leven één tot twee jaar onder water en sluipen tussen begin mei tot in oktober uit. Vlak na het uitsluipen verbergen ze zich een tijdje in het struikgewas om de vleugels wat uit te laten harden. Vervolgens trekken ze naar het water om te eten en achter de vrouwtjes aan te gaan. Je kunt ze eigenlijk altijd wel bezig zien, behalve in de winter

Op de foto van een mannetje en een vrouwtje innig verenigd in een copula (paringswiel). Opvallend is het kleurverschil tussen de geslachten: het mannetje blauw en het vrouwtje groen. Ook zijn de vleugelvlekken (pterostigma's) mooi te zien. Het mannetje heeft als voorbereiding vlak hiervoor een pakketje sperma geplaatst in het eigen segment vlak achter het borststuk. Vervolgens pakt hij met uitsteeksels aan het einde van z’n achterlijf letterlijk een vrouwtje in de kraag en die neemt op haar beurt met het uiteinde van haar achterlijf het pakketje over. Hiermee bevrucht ze vervolgens haar eitjes. Met enige fantasie zou je in de figuur die ze samen vormen een hart kunnen zien. Deze ingewikkelde manier van paren is overigens iets wat je bij alle libellen ziet. Vervolgens neemt het mannetje het vrouwtje mee 'in tandem' op zoek naar een geschikte plek om vlak onder water eitjes af te zetten in de vegetatie.

Zie bijvoorbeeld: dit youtube filmpje!

door: Gijs van Roekel