Op zoek naar sporen uit de ijstijden

Op uitnodiging van Vereniging Maarn Maarsbergen Natuurlijk en gemeente Utrechtse Heuvelrug trok dr. Wim Hoek en stagiair Maaike van Geowetenschappen van de Universiteit Utrecht er vrijdag 22 september op uit op zoek naar grondlagen van maar liefst dertienduizend jaar oud!

Het heuvelachtige landschap van de Utrechtse Heuvelrug is ontstaan in de laatste twee ijstijden. Hoewel de naam ijstijd het wel doet vermoeden, was het gedurende de ijstijden niet altijd bitterkoud. Perioden van extreme kou waarin de heuvelrug veranderde in een ijskoude kale toendra, werden afgewisseld door relatief warmere perioden, interstadialen genoemd, waarin vegetatie groeide en bloeide. En juist van zo’n warmere tijd vonden de wetenschappers vrijdag sporen in de vorm van veen. Met een handboor haalden de wetenschappers grondmonsters met veen naar boven. ‘Het bijzondere is, dat wij de eerste zijn die de plantenresten in dit veen zien sinds 13.000 jaar!’, aldus Wim Hoek.

 

Op drie verschillende plaatsen zijn grondmonsters verzameld. En bij de poel achter de oude smederij aan de Buurtsteeg bij Maarn zijn twee veenlagen gevonden waarvan de wetenschappers een ouderdom vermoeden van minimaal 13.000 jaar. Als dit inderdaad klopt, is het veen gelijktijdig gevormd met het oerbos dat onlangs is gevonden op landgoed Den Treek bij Leusden. De aanwezigheid van grondlagen uit deze perioden op de heuvelrug is niet uniek, maar de aanwezigheid van plantenresten uit deze tijd is bijzonder. De monsters zijn meegenomen naar de universiteit in Utrecht waar zal worden uitgezocht welke plantenresten er in het veen aanwezig zijn. Op basis daarvan kan de ouderdom van de lagen definitief worden vastgesteld. De vondsten tonen nogmaals aan dat ook de aardkundige waarde van de Utrechtse Heuvelrug heel bijzonder is.