Een rondwandeling van twee uur (+/- 10KM) met veel cultuurhistorie en natuur

NB: Het ommetje is ook beschreven in Google Maps, zie: ommetje

U kunt ook een printvriendelijke versie downloaden:  Wandeling_naar_de_MeersbergseBuurt.pdf

Voor het lezen van de route heeft u Adobe Reader nodig.
U kunt dit gratis downloaden via

 

Start

bij NS Station Maarn, Noordzijde (S)
Alternatieve start bij Motel Maarsbergen (P) na 7

S Start 6 Anderstein
1 Tuindorp 7 Dorp Maarsbergen
2 Koeheuvels P Motel (De Kleine Bloemheuvel)
3 Droststeeg 8 Infopaneel Wijkerweg
4 Kampen bij Brummelsbergen 9 Grafheuvels en urnenvelden
5 Jan Bijleveldpoel 10 Kapelweg

Routekaart

Klik op de afbeelding voor een vergroting

Horeca

  • Bij de start vindt u bakker van der Pol waar tijdens de openingstijden van de winkel koffie met gebak verkrijgbaar is.
  • Bij het eetcafé Het Vosje kunt u ook pauzeren (zie kaart bij 5). Volg de blauwe stippellijn en u bent na 700 meter bij het Vosje.
  • In Maarsbergen kunt u bij het Motel of bij La Place pauzeren (eten, drinken en zelfs overnachten). Ook is het mogelijk om hier de auto te parkeren en te starten (zie kaart bij P)

Cultuurhistorische toelichting

  1. Tuindorp.
    In 1924 werd Tuindorp gebouwd. Het is een van de fraaiste en best bewaarde tuindorpen van Nederland. De bouw van Tuindorp was het begin van het ontstaan van de kern van het dorp Maarn. Door de vele arbeiders van de zandafgraving, die hier gingen wonen gaf dat de aanzet voor de bouw van Tuindorp met school en winkeltjes.
  2. De Koeheuvels.
    Tot ongeveer 1900 was Maarn omgeven door een uitgestrekt heidegebied. Vanaf 1900 is het grootste deel door bosaanplant verdwenen. De Koeheuvels is dus een reservaat of een restant van een landschap dat eeuwenlang het beeld bepaalde. Door Landschapsbeheer Utrecht is het gebied weer in oude staat terug gebracht. Het is nu een fraai natuurgebied waar veel inwoners van Maarn van genieten, wandelen, of gewoon hun hond uitlaten. Diverse wandelingen lopen door het gebied zoals het Trekvogelpad, de Andersteinroute en de NS-wandeling.
  3. De Droststeeg en de Birkt.
    De Droststeeg is een zeer oud voetpad uit 1650 dat tussen een dubbele houtwal loopt. De naam verwijst naar de Drost van Maartensdijk, Jonkheer David Godin die in Maarn bezittingen had en dit pad waarschijnlijk gebruikte voor zijn inspecties naar Eijckelenburg, dat in de 17e eeuw een statig kasteel was en door een gracht was omgeven. Helaas is hier niets meer van over. In museum Flehite in Amersfoort hangt nog een tekening van Eijckelenburg zoals het destijds was. Eijckelenburg is nu een kampeerboerderij. Eijckelenburg bevindt zich in een van de oudste ontginningen van Maarn. Deze zogenaamde kampontginning, waarmee men waarschijnlijk al in de elfde eeuw is begonnen bestaat uit een langgerekte strook blokvormige percelen.
    Het gebied de Birkt is tussen 1640 en 1680 in cultuur gebracht. Tot die tijd was het hier driest of birkt grond dat wil zeggen een nat heidegebied met berken en met een slechte afwatering. In de Middeleeuwen heette het blok 'Schurenland', genoemd naar de oude naam van Eijckelenburg, het goed Ter Schuur. In het kampenlandschap zijn verschillende percelen behorend tot de eeuwenoude erven van de voormalige boerderijen de Haar, Mandersloot en Eijckelenburg zichtbaar door greppels en wallen. De Droststeeg loopt door het gebied de Birkt (Het pad verkeert in zeer slechte staat). Tien jaar geleden zijn de laatste boerderijtjes in de Birkt afgebroken en is er een aantal landhuizen gebouwd, die hier in de verte zichtbaar zijn. Het gebied van de Birkt is een zeer gave 17e eeuwse ontginning, dat wil zeggen dat bijna alle ontginningssloten, greppels en wallen nog onaangetast aanwezig zijn.
  4. Schapendrift en Brummelsbergen.
    De Schapendrift was, zoals de naam al zegt een pad waarover de schapen naar de grote heide werden gedreven. Het kunnen de schapen geweest zijn van de boerderijen Brummelsbergen, de Haar of Eijckelenburg. Dit zijn alle zeer oude boerderijen. Eijckelenburg werd al in de 12e eeuw in oude aktes genoemd. Nu wordt er hier veel aan natuurbeheer gedaan. Vooral door landgoed Anderstein is er veel natuurgebied ontwikkeld, zodat er zelfs weer orchideeën groeien op voormalige landbouwgronden. De route loopt verder over de Dwarsweg tot aan de golfbaan en is onderdeel van de oude route van Leersum via Maarsbergen naar de kerk in Oud Leusden.
  5. Jan Bijleveldpoel.
    Landgoed Anderstein heeft zijn agrarische activiteiten tien jaar geleden beëindigd, en onder andere een golfbaan aangelegd. De aanleg van de golfbaan heeft ook veel nieuwe natuur opgeleverd mede door de Jan Bijleveld poel. Deze poel is genoemd naar Jan Bijleveld die veel energie heeft gestoken in de bescherming van amfibieën en reptielen. Het bankje en het infopaneel is geplaatst door de plaatselijke natuurvereniging Maarn-Maarsbergen Natuurlijk. Rust even uit en geniet van het uitzicht en van de sfeer op dit mooie plekje.
  6. Landgoed Anderstein.
    Hier komen we bij het huis van Landgoed Anderstein. De familie van Beuningen heeft het landgoed in beheer vanaf 1905. Eerst als boerderij en later ook als kaashandel. Men heeft het roer omgegooid en het is nu een landgoed waar wonen, recreatie en natuur samengaan. In een fraaie omgeving kunnen mens en dier mee profiteren van het landschap.
  7. Maarsbergen dorp.
    Hoewel Maarsbergen al bijna duizend jaar geleden werd genoemd, is het huidige dorp Maarsbergen eigenlijk een nieuwe kern. Na de aanleg van de spoorlijn Utrecht-Arnhem in 1845 is hier een school gebouwd en in 1884 de N.H. Kerk, thans Dorpskerk. Zie het jaartal boven de ingang. Mede door de aanwezigheid van het station, de herberg en omnibusdiensten werd Maarsbergen een belangrijk dorp en ontstond hier een nieuwe kern. Tot die tijd was de Meersbergse buurt meer gelegen rondom het kasteel Maarsbergen (zie bij punt 9)
  8. De Wijkerweg.
    De Wijkerweg is met de Woudenbergseweg en de Kooisteeg een van de drie hoofdassen van de 17e eeuwse tuinaanleg van de Heerlijkheid Maarsbergen. Van deze tuinaanleg zijn de meeste lijnen nog in het landschap terug te vinden. Wel is er bij het Kasteel later een Engelse landschapstuin aangelegd waardoor daar de strakke indeling is verdwenen. Bij de kruising met de Buurtsteeg vindt u een informatiepaneel, waarop fraai te zien is hoe deze 17e eeuwse tuinaanleg nu nog duidelijk terug te vinden is in het landschap. We bevinden ons hier in de eeuwenoude Meersbergse buurt. Het Tolhuis werd omstreeks 1880 gebouwd. De weg van Leersum naar Maarsbergen werd toen bestraat wat een enorme verbetering was voor het vervoer. Om de kosten gedeeltelijk terug te verdienen werden er langs deze weg enkele tolhuizen gebouwd. Het is hier nog goed te zien dat de weg hier in een haakse bocht richting Maarsbergen ging. Later is de weg met een lange vloeiende bocht omgelegd naar de huidige weg. Ook de tolheffing is sinds het begin van de 20e eeuw beëindigd. Tegenover het tolhuis staat het Kasteel Maarbergen (niet toegankelijk). Vroeger was hier een poort en liep de weg vanaf het tolhuis recht naar de voordeur van het kasteel. De duiventil die u aan de linkerzijde tussen de bomen ziet staan zou gebouwd zijn van de restanten van deze verdwenen toegangspoort. De Meersbergse buurt is een groep van boerderijen rondom het kasteel waarvan er ook nu nog een tiental aanwezig zijn.
  9. Grafheuvels en urnenvelden.
    De Buurtsteeg loopt op een historische bewoningslijn tussen Maarn en Maarsbergen. Al eeuwenlang woonden hier mensen aan de rand van de Utrechtse Heuvelrug en de Gelderse Vallei. Er zijn hier grafheuvels en veel urnenvelden gevonden, wat betekent dat ook in de prehistorie hier al mensen woonden. Het vermoeden bestaat dat hier dan ook vanuit de oudheid aaneengesloten bewoning heeft plaatsgevonden en zo de dorpen Maarn (Mandron) en Maarsbergen (Merseberch) met zijn Meersbergse Buurt zijn ontstaan.
  10. Kapelweg, spoorlijn, gemeentehuis.
    De Kapelweg is na de aanleg van de spoorlijn (1845) ontstaan. Hier zijn toen geleidelijk de eerste huizen gebouwd, de eerste lintbebouwing van het dorp Maarn. Let eens op de diverse oude huizen die hier nog staan. Pas later met de bouw van Tuindorp in 1924 ontstond er echt een kern van waaruit het dorp verder groeide. In 1925 is het Raadhuis (rijksmonument) dat hier te zien is, gebouwd. Het was het eerste gemeentehuis van Maarn en ook het laatste. Maarn ging in 2006 op in de nieuwe gemeente Utrechtse Heuvelrug.

Het is te hopen dat het mooie Raadhuis bewaard blijft als cultuurhistorisch centrum van een bijzonder fraai dorp met een bijzondere geschiedenis: Maarn.

Routebeschrijving

Start bij het NS Station Maarn, noordzijde bij het VVV kantoor. (S)
U loopt naar de Tuindorpweg en gaat daar linksaf.
Bij het Burgemeester Everwijn Langeplein gaat u rechtsaf, let ook even op het fraaie houten bushokje en op het standbeeld van de spoorwegwerker aan uw linkerhand. (1)

Einde weg linksaf, de Schoollaan in.
Einde weg rechtsaf en u komt uit bij de Koeheuvels. (2)


Loop de Koeheuvels in en volg de wit-rode markering korte tijd.
Bij een kleine parkeerplaats naar rechts en u komt op de Boslaan.
Ga nu de eerste weg rechts, ook de Boslaan.
Na het eerste huis gaat u linksaf een smal graspad op.
Dit pad kruist even later de Vinkenbuurtweg, steek nu schuin naar rechts over en ga het zandpad in.
Het pad gaat over een over brugje, daarna flauwe bocht naar links, de Droststeeg. (3)

Na 400 meter kunt u even naar een bankje bij een grote waterplas aan uw rechterhand waar u van de natuur kunt genieten en uitzicht hebt over de Birkt.
U loopt de Droststeeg helemaal uit tot aan de Dwarsweg, ga nu rechtsaf.
De Dwarsweg weg na 500 meter vervolgen via een slagboom, het wordt een zandpad. (4)

De Schapendrift rechts laten liggen, in bocht naar links, en bij een wit hek rechtsaf.
Bij de Jan Bijleveldpoel is een bankje, een informatiepaneel en een prachtig uitzicht. (5)

Einde pad naar rechts en weer linksaf de laan met linden in.
Op verharde weg naar rechts, Andersteinweg.
Na 200 meter naar links het bospaadje in. (6)

Dit pad vervolgen, aan het einde rechts en weer links.
Aan het einde weer rechts en vervolgens links aanhouden.
U komt uit bij de brandweerkazerne in het dorp Maarsbergen.
U steekt over en gaat aan de overzijde rechtsaf en loopt langs de kerk. (7)

Ga nu over de spoorlijn en u komt aan bij Motel Maarsbergen, alternatieve startplaats. (P)
Hierna vervolgt u uw weg onder de verkeersweg door, en kruist u de Parallelweg.
Direct na deze Parallelweg rechtsaf, oversteken, de Hof ter Heide weg op.
Eerste weg linksaf, langs de slagboom, de Wijkerweg.
Deze uitlopen en u komt weer via een slagboom uit op de Buurtsteeg. (8)

Hier even naar links om het Tolhuisje en de Maarsbergse Buurt te bekijken.
Nu weer terug en de Buurtsteeg inlopen.
Deze helemaal uitlopen tot u links een heideveld ziet, hier vóór links af.
Langs het heideveld en het raster volgen. (9)

Een bospad naar rechts en later weer rechts.
Weer raster vervolgen tot aan een grafheuvel.
Verder tot de Buurtsteeg en dan linksaf.
Eventueel daarna rechtsaf voor de alternatieve route door de Venen (zie kaart - C).
De Buurtsteeg uitlopen tot in Maarn (alternatieve route komt ook hier weer uit).
U komt uit op de Kapelweg. (10)

Deze volgen en de eerste weg rechts nemen naar het NS station.
Linksaf door de fietsenstalling en u bent weer op het startpunt. (S)
Wie bij Motel Maarsbergen is gestart gaat verder met het begin van deze routebeschrijving.

Deze wandeling is samengesteld door de vereniging Maarn-Maarsbergen Natuurlijk.
Stuur uw eventuele op- en aanmerkingen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.